SUCENNETİ.COM

Havza / Merkez / Aslanağzı-Kız gözü Kaplıcası / Büyük Hamam (Vakıf Hamamı):

İmaret mahallesindedir. Günümüzde işletmecileri tarafından Vakıf Hamamı adının kullanılmasına karşın halk arasında Sultan Mesud Hamamı, Büyük Hamam,Aslanağzı-Kız Gözü yada Sa'di Paşa Hamamı olarak bilinir.

Çeşitli eserlerden hamamın Romalılar tarafından yapılmış olduğu, yapılış tarzı bakımından (Yalkız Darz Mimarisi) Selçuklu eserlerine benzemektedir.

Bu hamam “Lisanı Nas” da Sazi (Şadi) Paşa hamamı veya Sultan Mesut hamamı da denmektedir. Vakıf kayıtlarına göre hicri 655 miladi 1256 yılında Selçuklu Sultanı II. Mesut tarafından inşa edildiği yazılıdır. Hamamın Şadi Paşa tarafından vakfedildiği bilinmektedir. Dış ve iç yapısı bakımından çok gösterişli ve zarif olmayan hamamın üstünde bir büyük kubbe, iki küçük kubbe mevcut olup, içinde altı köşeli büyük, dört köşeli küçük bir havuz bulunmakta, altı kurna ve halvetten meydana gelmektedir. Hamamın Aslanağzı denilen büyük kurnasının sağında bir sütun bulunmakta, buraya “Kız Gözü “ denilmektedir. Hikayesi ise şöyle rivayet olmaktadır;

Zamanında üç güzel genç kız hamamda yıkanırken zorbalar tarafından baskın yapılır. Bu kötü niyetli insanlar karşısında çaresiz kalan kızlar, feryat ederek Allah’a yalvarırlar:

-Yarabbi bizi ya kuş yap, yada taş....bu insanlara teslim etme.

Duaları kabul olur ve iki kız, kuş olup uçar, diğeri ise taş taş kesilir banyonun köşesinde yaşlı bir heykel gibi kalır. Sütun üzerindeki oluğa, kızın gözleri olarak kabul edilen oyuklardan akan su damlacıkları bu kızcağızın göz yaşları diye nitelendirilmektedir. Günümüzde halen damlamaya devam etmekte olan bu su damlacıklarının oluşumu ise, toplanan su buharının özel bir sistemle su haline dönüştürülerek köşelerden banyoya damlaması şeklinde  yorumlanmaktadır. O günden bu güne kadar efsane dilden dile, nesilden nesile anlatıla gelmiştir. Kaplıcanın ve özellikle kız  gözünün kutsallığına inanan insanlar buraya gelir, kurban keser, mum yakar, dileklerinin   kabul olması için dua eder, banyolarını yapıp giderler.                                 

Havza / Merkez / Küçük Hamam (Şifa Kaplıcası):

1429 yılında Amasya Emiri Mustafa bey tarafından yaptırılmıştır. Büyük hamama ilave olarak yaptırılıp birleşik hale getirilen küçük hamamda  küçük bir  kapıdan kare planlı soyunmalığa geçilir. Soyunma yerleri ve soğuk su deposu buradadır. Basık kemerli bir kapıyla beşik tonozlu hole, oradan da 3 bölümlü usturalık ile sıcaklığa geçilir. Mermer kaplı sıcaklığın ortasında sekiz köşeli bir havuz vardır. Sıcaklığın çevresinde setler ve mermer kurnalar dizilidir. Buradan küçük küçük bir kapı ile oturma sekileriyle çevrili halvete geçilir.

Havza / Merkez / Maarif Otel ve Hamamı :

Aslanağzı - Kız gözü kaplıcası ve küçük Hamama göre oldukça yeni sayılabilecek Maarif otel ve Hamamının ilk yapım tarihi 189l yılına dayanır.

Osmanlı Dahiliye eski nazırlarından ve dönemin Sivas Valisi Mazlum Paşanın oğlu Memduh efendi tarafından yaptırılmıştır. Yapımı ve işletmesi sırasında oldukça sorunlara yol açan Memduh Efendi Otel ve Hamamı ,hamamın yapılmasına karar verilen alanın musalla meydanı olması hamama gelen suyun Büyük Hamamdan zorla alınması nedeniyle tartışmalara  neden olmuş bu tartışmalar büyük hamamın bağlı olduğu vakfın mütevellisi ilçe eşrafından Hacı Mahmut Ağanın Alucra'ya sürgüne gönderilmesine kadar  uzamıştır.